Zwalczanie samosiewów zbóż

13 września 2021

Zwalczanie samosiewów zbóż w rzepaku ozimym

Samosiewy zbóż pojawiają się w uprawie rzepaku ze względu na wczesny termin siewu oraz bardzo dobre warunki dla wschodów. Pozostawienie tej rośliny jako współtowarzyszącej będzie oznaczało konkurencję o wodę i składniki pokarmowe dla młodych siewek rzepaku. Pozornie może wydawać się, że samosiewy zbóż jarych nie będą miały istotnego znaczenia dla rozwoju rzepaku. Niestety tak nie jest. Rośliny te wywołują nieodwracalne szkody, a szczególnie jęczmień jary, powodując zanik rzepaku w miejscu gęstego porostu. Występowanie samosiewów jęczmienia w liczbie 100 szt./m2 powoduje ubytek plonu nasion rzepaku w zakresie 7-20%. Drugim ubocznym skutkiem jest spadek mrozoodporności. Dlatego też zwalczanie samosiewów zbóż to często konieczność.

Kiedy zwalczać samosiewy zbóż?

Jako środek zaradczy o wysokiej skuteczności wykonuje się zabieg chemicznej eliminacji samosiewów będących zachwaszczeniem dla rzepaku. Termin zabiegu warunkowany jest fazą rozwojową obu gatunków. Zboża najlepiej jeśli osiągną fazę co najmniej 2 liści, optymalnie 4-6 liści, jednocześnie rzepak zacznie wchodzić w fazę co najmniej 1 pary liści. Wrażliwość chwastów jednoliściennych na ogół jest największa od fazy 2 liści do fazy początku krzewienia. Jeżeli zachwaszczenie powodowane jest przez perz właściwy, termin zabiegu będzie uzależniony od fazy rozwojowej. Intensywnie rosnący perz w fazie 4-6 liści należy zwalczać jesienią, jeżeli jest mniej rozwinięty lub częściowo zagłuszony rzepakiem, zwalczanie należy przesunąć do wiosny. 

Zwalczanie samosiewów zbóż w rzepaku zapewnia uprawie większy spokój i brak konieczności konkurowania o wodę i składniki.

Samosiewy zbóż w początkowej fazie wzrostu rzepaku mogą znacząco wpłynąć na rozwój tej rośliny. Fot. Bartłomiej Kowalski

Czym zwalczać jednoliścienne w rzepaku?

W walce za samosiewami zbóż i innymi chwastami jednoliściennymi stosuje się różne substancje aktywne, takie jak: fluazyfop-P butylu (Fusilade Forte 150 EC), haloksyfop-P, chizalofop-P tefurylu, glifosat, kleotydym czy chizalofop-P etylu.

Zwalczanie samosiewów pszenicy za pomocą kleotydymu pozwala zredukować biomasę o 63-98%. Zastosowanie chizalofopu-P etylu daje wyższe rezultaty osiągając skuteczność powyżej 90%, będąc bardziej stabilnym i skutecznym rozwiązaniem w różnych sezonach wegetacyjnych. Wyższą skuteczność kletodymu osiąga się poprzez zwiększenie dawki.

Bardzo skutecznym rozwiązaniem w walce z chwastami jednoliściennymi jest fluazyfop-P butylu. W przeprowadzonych w Polsce w 2001 roku badaniach stwierdzono, że Fusilade Forte 150 EC (substancja aktywna: fluazyfop-P butylu) stosowany w dawkach 0,75 i 1 l/ha bardzo skutecznie zwalczał chwastnicę jednostronną – od 93 do 100% w zależności od wysokości dawki i warunków w danym roku. W przypadku walki z perzem właściwym potrzebna jest większa dawka, ale skuteczność pozostaje na wysokim poziomie. Według zaleceń Nufarm skuteczne zwalczanie chwastów takich jak owies głuchy, chwastnica jednostronna czy samosiewy zbóż zapewnia dawka w zakresie od 0,63 do 0,83 l/ha. Możliwość stosowania tak niskiej dawki to efekt zastosowania technologii Iso-Link zwiększającej pokrycie powierzchni roślin preparatem oraz zwiększenie przyczepności nawet w trudnych warunkach. Do walki z miotłą zbożową i wyczyńcem polnym zaleca się stosowanie fluazyfop-P butylu (Fusilade Forte 150 EC) w dawce 0,83 l/ha. Aby uporać się z perzem właściwym konieczne jest zwiększenie dawki do 1,7 l/ha.

Źródło:

  1. Blackshaw R. E., K. Neil Harker, George W. Clayton, and John T. O’Donovan Broadleaf Herbicide Effects on Clethodim and Quizalofop-P Efficacy on Volunteer Wheat (Triticum aestivum); Weed Technology. 2006. Volume 20: 221–226.
  2. Franek M, Henryka Rola; 2000: Systemy chemicznego zwalczania chwastów w rzepaku ozimym IUNG Wrocław, Zakład Ekologii i Zwalczania Chwastów. T 21, 119-127.
  3. Majchrzak L., Jarosz A.; 2011: Skuteczność Kleotydymu w zwalczeniu samosiewów zbóż w Rzepaku ozimym. Progress in Plant Protection 51 (3) 2011.
  4. Anyszka Z., Dobrzański A., Pałczyński J.; Zwalczanie chwastów jednoliściennych w fasoli graminicydem Fusilade Forte 150 EC (fluazofyp-p-butylowy). Progress in Plant Protection 41 (2) 2001
Zwalczanie samosiewów zbóż w rzepaku jest konieczne w celu uzyskania wysokiego plonu.

Dużym problemem w uprawie rzepaku ozimego może być zachwaszczenie samosiewami zbóż. Fot. Bartłomiej Kowalski