Desykacja ziemniaków – jak było, jest i jak może być?

6 grudnia 2021

Desykacja ziemniaków to nic innego jak dosuszanie nadziemnych pędów tych roślin. Taki zabieg ma przede wszystkim ułatwić zbiór i wykopki, ale nie tylko. Zaschnięcie zielonych naci poprawia i przyspiesza dojrzewanie bulw. A to przekłada się na mniejsze uszkodzenia podczas zbiorów i transportu, a także ogranicza występowanie chorób przechowalniczych. Warto zwrócić uwagę, że sam zabieg reguluje również zachwaszczenie, które generuje duże problemy podczas zbioru kombajnowego ziemniaków. Na dzień dzisiejszy istnieją trzy metody niszczenia naci ziemniaków: mechaniczna, chemiczna i mechaniczno-chemiczna. Jednak na horyzoncie pojawiła się już czwarta – elektryczna.

Zestaw do elektrycznej desykacji ziemniaków w pełnej krasie.

Zestaw do elektrycznej desykacji ziemniaków opracowany przez NuCrop.

Desykacja chemiczna

Chemiczna metoda jest najbardziej popularna i najbardziej wydajna. Polega na zastosowaniu środka ochrony roślin z grupy desykantów. Za pomocą opryskiwacza aplikowana jest ciecz robocza, której zadaniem jest zahamowanie i jak najszybsze zmniejszenie turgoru roślin. Termin desykacji uzależniony jest w tym przypadku od środka jaki jest stosowany, warunków meteorologicznych, wczesności odmian i przeznaczenia uprawy ziemniaka. 

Warto zastanowić się również nad wykonaniem takiego zabiegu np. dwukrotnie, gdyż daje nam to większą pewność, że nie wystąpi odrastanie naci. Nie należy stosować desykantów na uprawach, na których bulwy znajdują się na powierzchni lub wystają z ziemi. Powoduje to straty plonu poprzez deformację i wady miąższu bulwy. 

Opryskiwacz w trakcie zabiegu chemicznej desykacji pola ziemniaków.

Zabieg chemicznej desykacji ziemniaków przeprowadzony za pomocą opryskiwacza.

Desykacja mechaniczna

Mechaniczna metoda niszczenia naci polega na rozdrobnieniu nadziemnej zielonej części rośliny. Na przednim lub tylnym TUZ ciągnika zaczepia się urządzenie rozdrabniające potocznie zwane „łęciarką”. W przeszłości do tego typu zadań używany był również orkan. Zabieg jest efektowny, ale często mało efektywny. Jeżeli zebrany towar jest bezpośrednio wykorzystywany w handlu lub zostanie przetworzony w krótkim okresie czasu, wówczas desykacja mechaniczna może być dobrym rozwiązaniem. Natomiast jeżeli producent zajmuję się przechowalnictwem lub produkcją sadzeniaka, powinien zadbać o zdrowotność bulw. Poprzez pozostawione przy bulwach części naci wdają się choroby i wirusy. W tym przypadku należy dodatkowo stosować środki, które zabezpieczą bulwy, aby podczas magazynowania nie dopuścić do pogorszenia jakości zebranego plonu. 

Ręczne usuwanie łętów ziemniaczanych.

Desykacja mechaniczna, czyli w tym przypadku ręczne usuwanie łętów ziemniaczanych.

Desykacja mieszana

Coraz popularniejszym sposobem na przygotowanie pola przed zbiorem ziemniaków jest metoda mieszana. Łączy ona w sobie zabieg mechaniczny, czyli rozdrobnienie naci za pomocą wcześniej wspomnianego rozdrabniacza łęcin z zastosowaniem w kolejnym etapie zabiegu chemicznego. Takie rozwiązanie jest czasochłonne i charakteryzuje się dużym nakładem środków i energii, ale niesie ze sobą także bardzo wysoką skuteczność. Pozwala na zmniejszenie uszkodzeń oraz chorób bulw. W ten sposób można również rozłożyć pracę i dostosować wykopki do przebiegu pogody.

Desykacja… elektryczna

W tym momencie mógłbym skończyć swój krótki wywód na temat desykacji ziemniaków, ale  jest jeszcze jeden wart omówienia wątek. W ostatnim czasie w obliczu pojawiającego się na horyzoncie, tak zwanego zielonego ładu większość desykantów jest wycofywana z rynku. Z rynku zniknął już dikwat. Obecnie na szeroką skalę stosowany jest kwas nanonowy czy karfetrazon, ale ich przyszłość jest również niepewna. A lista środków dedykowanych do desykacji ziemniaków nie jest długa. 

Z myślą o pojawiających się restrykcjach i problemach przy produkcji i uprawie ziemniaków firma Nufarm przy współpracy z niemiecką firmą CropZone rozpoczęła projekt NuCrop. To innowacyjna technologia dedykowana do zwalczania chwastów i desykacji roślin za pomocą elektryczności. Wygląda to tak, że w pierwszej kolejności chwasty opryskuje się specjalną cieczą o nazwie Voltfuel, a następnie, przy użyciu dedykowanych aplikatorów rośliny „traktuje się” prądem elektrycznym.

Schemat działania technologii elektrycznej desykacji ziemniaka opracowanej przez NuCrop.

Schemat ukazujący krok po kroku, jak działa elektryczna technologia desykacji ziemniaków.

Na schemacie przedstawiona jest zasada działania. Zestaw składa się z opryskiwacza zawieszonego na TUZ ciągnika i agregatu. Urządzenie wytwarza prąd elektryczny o napięciu od 2000 do 5000 V. Impuls przenika przez rośliny i korzenie odcinając dopływ wody do roślin, które w efekcie wysychają i obumierają. Urządzenie zostało już przetestowane w różnych warunkach i krajach. Wyniki pokazały, że w przyszłości technologia NuCrop może spokojnie zastąpić dotychczasowe metody desykacji i dosuszania naci ziemniaków na szeroką skalę.

Autor: dr inż. Karol Garbiak

Specjalistyczna aparatura wykorzystywana do elektrycznej desykacji ziemniaka.

Dobrze widoczny specjalistyczny sprzęt wykorzystywany w technologii elektrycznej desykacji ziemniaków NuCrop.